MEDLEMSMØTE I JANUAR

Det var fullt hus då Postpensjonistane starta opp med første medlemsmøte den 5. januar i vinter/vårsesongen 2015. Nesten sytti medlemmer kom for å prata godt nytt år med kvarande og høyra Olav Kobbeltveit snakka om Jakob Sande sitt liv og dikting. Nestleiar Ole Follesø leia møtet og byrja med å helsa alle godt nytt år frå leiar Vegard Bakka.

 Olav Kobbeltveit er journalist og forfattar frå Kolltveit i Fjell kommune. Han har vore journalist i Bergens Tidende i mange år og er no kommentator i same avis. Han har bl a skrive bok om Valgjerd Svarstad Haugland og Lars Sponheim.

 

Tema i dag var "Jakob Sande i ord og tonar", ein populær diktar, særleg på Vestlandet. Fødd i Dale i Sunnfjord i 1906 og døydde i 1967 - han vart ingen gamal mann. Han let etter seg 9 diktsamlingar og 3 novellesamlingar. Mange av dikta vart tonesette og er framleis populære viser. Mange kor har eigne Sandeprogram og Jon Eikemo reiste landet rundt med sitt program om diktaren. Det ser ikkje ut som han skal gå av moten med det første. 

 

Olav Kobbeltveit innleia med diktet som Hartvig Kiran skreiv ved Jakob Sande sin død. Då hadde han nett feira 60 års dag, han var komen på sokkel i heimbygda og han hadde fått Dobloug-prisen, det såg han på som ei stor ære. I oppveksten var han skuleflink og fullførde artium på latinlina, deretter vart det studiar i Oslo. Han var ei tid lektor, men likte mykje betre å dikta. Dei fire som har æra for at det gjekk den vegen var bestefaren, tenestegjenta Oline, splinten Daniel og lensmann Kolbein Melvær som alle inspirerte han på ymse vis. 

 

Mange av dikta kom til etter sjømannslivet om bord i MS "Villanger" der han for verda rundt og opplevde sjømannslivet på båten og i hamner. I diktsamlinga "Frå Sunnfjord til Rio" skriv han om dette livet på godt og vondt. Diktinga hans har tema innom vestlandsnaturen, sjømannslivet, sosiale tilhøve og det klassiske: livet, kjærleiken og døden. 

 

 To av dei finaste visene hans er frå diktsamlinga "Guten og grenda", om vesle Daniel som skal ut på si første reis og når han kjem heimatt og fortel om sine eventyr i ukjende statar. Me fekk høyra desse to visene og nokre til med solosong av Olav Kobbeltveit, ei fin framføring. Han avslutta med å lesa diktet "Legende". Me som høyrde på hadde ein fin time saman med Olav og Jakob.

 

Så var det matøkt, åresal og drøs kring borda. Ivar Austnes snakka litt om vårturen til Gule og Skjerjehamn som blir tirsdag den 5. mai. Informasjon om turen kjem i posten.

 

 

 

 

 

 

 

 

 

    

VEL MØTT I 2015

Velkommen til ny sesong 2015. Vi møtes på Grand Cafe og selskapslokaler, inngang fra Ole Bulls Plass, kl 1200 - 1500. -Inngangspenger kr 100,- pr person for servering, garderobe og lokaler mm.

Vinter/vårsesongens program blir;:

Mandag den 5.1.,Jakob Sande i ord og tonar, Olav Kobbeltveit kåserer

Mandag den 2.2.,En jente fra Bergen-Amalie Skram og Hellemyrsfolket,-Gunnar Staalesen kåserer

Mandag den 2.3., Årsmøte

Mandag den 13.4., "The Angel Band", musikk/sang v/Haldis Madsen, Eirik Sukke, Kristine Klubben

Tirsdag den 6.5., Vårtur - en rundtur til Gulen - og vel så det.

Vi ser frem til god oppslutning om møtene Som alltid blir det hyggelig samvær med enkel servering, åresalg og gode gevinster.

VEL MØTT !

Konserter i Grieghallen
Vil du gå på konserter i Grieghallen med dine pensjonistkolleger ? Vi er registrert som gruppe og får konsertbilletter til gruppepris. Programmet i Harmonien for kommende sesong er presentert og det er mye å glede seg til. Er du interessert - ta kontakt med Magnhild Klubben på mobil 92243641.

Vennlig hilsen

Styret

GODT NYTT ÅR !

Jula kom også i år, men no er ho over og me har starta så vidt på 2015. For å skoda litt attende, så var siste samlinga vår 25. november på julemøtet. Det var det tradisjonelle med god mat og drikke og ei triveleg bordsete. Fin trekkspellåt til songane før, under og etter maten. Kulturinnslaga under bordseta var gode minne frå den tida då postmengda var stor og alle måtte gjera ein innsats i julepostsorteringa den gongen på 50-60-70 talet. Ansgar Sunde sitt minne om Jakob Sande sin julesong "Det lyser i stille grender" er at Martin Abrahamsen - god og kunnskapsrik kollega - fortalde at i denne songen er det heile juleevangeliet som er fortald i desse få versa.  Øyvind Helleland mimra litt om sin første tur som kontrollør i landpostruta der han fekk ei uventa og uvanleg oppleving - dette var i den uskuldige tida. Så kom Postkoret og det vart julesongar og anna song - alltid eit populært innslag. Postkoret har mange fan i pensjonistlaget. Else Hauge takka for maten med ei god soge om bispen som sat til bords i gjestebodet og fekk korkje kniv eller gaffel. Gjenta meinte det ikkje trongs fordi verten hadde sagt at bispen åt som ein hest. Kvelden gjekk med gode samtalar kring borda i salongen og sprek dans til Olsvoll Duo - det var fin snert i fråsparka der. Den harde kjerne held ut til kl 1200, men då var det heimatt.


FINE MUSIKALSKE OPPLEVINGAR I GRIEGHALLEN I 2014

I 2014 har konsertgjengen hatt mange ugløymelege opplevingar. Vårsesongen starta me i januar med  lunsjkonsert - Bruch Fiolinkonsert v/Nicola Benedetti, i februar Valentinkonsert, lett program med Sjur Hjeltnes som både songar og konferansier og seinare i februar Wienerkonsert med musikarar og dansarar frå Wien. I mars såg og høyde me den flotte operaen "Gullhanen" av Rimskij Korsakov.

Etter sommaren starta Harmonien opp sin jubileumssesong - 250 år i 2015, stiftelsesdagen var 8. oktober 1765. Postpensjonistane er med på feiringa og hausten 2014 var det først Edvard Grieg "Peer Gynt Suite" med film på storskjerm av kunstnaren Alexander Polzin i oktober. I november var det den storslagne operaen "Aida" av Guiseppe Verdi med solistar frå den store operaverda der ute og seinare i november lunsjkonseret med Brams Fiolinkonsert der med fekk høyra den fantastiske fiolinisten James Ehnes. I desember var det "Romeo og Julie" av Hector Berlioz, stor symfoni med orkester, solistar og kor - ei sterk musikkoppleving avslutta året.

MEDLEMSMØTE I NOVEMBER 2014

No regnar det kvar dag, det bøttar ned og på tvers, i Vossetraktene og Hardanger har det vore rekordnedbør og katastrofe. Mange tek det som varsel om at slik blir det i framtida. Men veret var ikkje tema på siste medlemsmøte. Det var godt oppmøte, 56 medlemer ville få med seg nyhende og eit program av det lette slaget.

 

Vegard Bakka starta med aktuelle saker. Det skal veljast nytt landsstyre for Postens Pensjonistforbund i mai 2015. Framlegg frå Postpensjonistane i Bergen er at Ole Follesø er kandidat til verv der. Turen neste haust går til Slovenia, informasjon er send ut til medlemene. Vårturen går i mai til Gulen og vidare til Skjerjehamn. Då vert det vandring på den gamle tingstaden i Gulen der skulpturparken med Bård Breivik sine 22 granittsøyler er eit imponerande syn.

 

I framlegg til statsbudsjett frå regjeringa er det litt av kvart. Mykje skal det no stridast om fram til jul. Vegard var inne på saka om "Den kulturelle spaserstokken" Denne ordningam vart starta opp i 2007 med midlar over statsbudsjettet. Det som ergrar mange no er at 30 mill til dette er tatt bort for å brukast på noko anna. Pensjonistforbundet har protestert kraftig på dette, men det er i Stortinget det må skje noko. Vegard er og opptatt av at eldre folk både kan og bør fortelja om tidlegare tider til  dei kom,ande slekter. Dette kan sjølsagt gjerast privat, men dei eldre sine ressursar på dette feltet kan og brukast i skular og lag.

 

Så kom den glade gjengen frå Brannkorpset som kallar seg "Sløkkisene". -Ikkje fordi dei er heilt sløkte, men dei sløkkjer brannar, må vite. Det er sjefen sjøl - Jan Ytre Arne - på torader med dei to kompisane sine, Jan Helge Alvær og Tor Bjørkås på tuba og vaskebrett. Alle song. Det gjekk mykje i kjende songar frå dei siste seksti åra, gamle Bergensviser, Johannes Kleppevik og fine valsar der toraderen strekte seg ut i all sin lengde. Nokon nynna med og trampa takten. Innimellom songane fekk me høve til å le av gamle og ny vitsar, nokon på kanten - ja, omtrent over kanten. Den beste var diktet av Jon Hjørnevik frå Voss - "Jolabord i enkeltmannsforetaket" Som av slutning fekk me Thorvald Nilsens "Udsikt fra Fløien" blåst på to kornettar og ein tuba. Takk til "Sløkkisene", det var vel blåst !

 



MEDLEMSMØTE I OKTOBER

Jubileumsåret for den norske grunnlova har vore feira i små og store lag, media, bygd og by. Slik og blant postpensjonistane som dreg på åra og vil skoda attende. Ingen levde då dei store hendingane gjekk føre seg, men me høyrde om alt dette i skulen og i heimane. Me var heldige og fekk ein kunnig mann til å markera hjå oss på medlemsmøtet no i oktober. Professor Frank Aarebrot drog oss med til hendingane i 1814 og 1905. Det var om starten på demokratiet og sjølstende for Noreg.

 61 medlemer var møtt opp for å høyra kva professoren kunne fortelja om desse viktige åra for Noreg. Det heila handla like mykje, eller meir om storpolitikk enn om vesle Noreg si Grunnlov og sjølstende. Han kalla dette to parallelle prosjekt: demokratiseringsprosjektet og sjølstendeprosjektet. I 1814 hadde det vore storkrig i Europa med Napoleon, hans allierte og motstandarar. Sidan Noreg var eit lydrike under Danmark, vart også norske byar og grender råka av Danmark sine fiendar. Det var på havet det gjekk føre seg og engelske krigsskip stengde inne norsk/danske hamner - det vart hunger i Noreg. I denne urolege tida (1812) vart det av nokon teikna eit framtidig Europakart der Noreg var vist fram som sjølstendig stat. Napoleon var slegen ut av den russiske vinteren og det var kaos i Europa. Dette var sjølstendeåret framfor noko, det vart skrive 220 grunnlover, alle små statar ville ha sin fridom. Den norske Grunnlova var eit godt arbeid, den varar enno og fekk si nying dette året.

 

At Danmark miste Noreg til Sverige var sjølsagt politikk blant dei store, kven som var ven/uven med kven.Her var det England og Russland som rådde grunnen. Karl Johan i Sverige ville heller ha Noreg enn Finland, slik vart det og Russland var nøgd med å ha Finnland. Men det vise var at midt i all storpolitikken hadde Noreg stabla på beina ein flokk menn som skreiv Grunnlova så den var fiks ferdig til eigarbytet. Karl Johan var ikkje blid, men lova å vera grei.  

 

I 1905 kom endeleg sjølstendet, men det var og storpolitikk. Mange norske politikarar var eigentleg republikanarar (som t d statsminister Christian Michelsen). Men dei måtte tolma seg. England gjekk inn for norsk sjølstende, men prisen var norsk lojalitet gjennom giftarmål mellom norsk konge og den engelske prisessa Maud. Så kongemakt måtte det bli i denne omgang.

 

Frank Aarebrot kan mykje om politikk og politisk soge, og krydrar forteljinga med slikt som ikkje står i skulebøkene - kvar han no tek det frå.  Ein triveleg sogetime med ein populær professor.

 

MEDLEMSMØTET I SEPTEMBER

Mandag den 8. september var det historietime om Espeland Fangeleir - minner frå krigsår til fredstid. Erling Mjelde og Tor Iversen frå Stiftelsen Espeland Fangeleir og Venneforeningen fortalde og synte ljosbilete frå krigsåra og slik leiren er i dag.

 Tema for dagen var ei lokalsoge om vanskelege tider som nokon hugsar godt. Men slike lokalsoger fanns over heile landet, det var over 400 fangeleirar i Noreg under krigen.

 

Og Erling Mjelde fortel:

 

Espeland Fangeleir var bygd i 1942 og skulle ta imot fangar overført frå Ulven og Bergen Kretsfengsel. Det måtte byggjast veg til den aude plassen i Moldelia. Serbiske krigsfangar bygde vegen. Brakkene vart bygde av prefabrikerte delar som kom til Garnes med båt og vart frakta vidare på jernbanevogner til Espeland. Ca 80% av bygningane i leiren er bevarte slik dei opprinneleg var. Kvinnene var samla i eigne brakker, mange sat der som gislar for mannlege slektningar. På Espeland sat det fangar fram til 1952. I åra 1942 - 1945 var det tyskarane som brukte leiren til sine fanger. I denne perioden var 2 200 fangar innom leiren - norske og frå andre tyskokkuperte land. Fangane var ofte i strenge forhør og torturen gjekk føre seg i Gestapohuset i Veiten.

 

Etter krigen vart alt snudd om. Fram til 1951 sat tyske offiserar og nordmenn dømde for landssvik internert på Espeland. Til saman var dei dømde til 1000 års fengsel. Men soninga tok snart slutt, den norske staten ville ikkje fø på dei lenger.

 

 Tre slike vakttårn skulle kontrollera leiren. Og leiren var sjølsagt sikra med gjerde og piggtråd. Likevel klarte ein gjeng med nazistar å røma frå leiren i 1947. Dei tok seg over havet i Sør-Amerika i ein liten båt med namnet "Solbris", den var i tidlegare tider lystbåten til statminister Christian Michelsen. Frå 1952 til 1990 vart leiren brukt av sivilforsvaret til opplæring og lagerdrift. I åra etter fram til 2012 var det stille og roleg, ikkje drift sv noko slag i leiren.

 

Stiftelsen Espeland Fangeleir vart etablert for å sikra historiske verdiar og vidare bruk til museum og kunnskapsformidling til komande slekter. Fangeleirens Venner gjer ein stor innsats for vedlikehald og drift. Kvart år den 8. mai er det markering med talar frå den gamle jernbanestasjonen på Espeland og fredsmarsj til Fangeleiren. Alle er velkomne til å vitja Espeland Fangeleir sundagar kl 1200 - 1500 fram til november. Dugnadsgjengen treng friviljuge som vil ta eit tak, det er berre å melda seg.

 

Takk til eldsjelene Erling Mjelde og Tor Iversen for forteljinga om Espeland Fangeleir, ei lokal krigssoge som den unge etterslekta får kunnskap om gjennom dette arbeidet. 

 

 

 

 

 

 

 

HØSTTUR TIL JERSEY

Lørdag den 30. august satte 47 reiseglade postpensjonister seg på flyet til England. Målet var Jersey hvor vi var framme lørdag kveld. Etter en sen middag på hotellet var det bare å få seg en god natts søvn slik at vi var klare til neste dags utflukt.

 Neste dag opprant med flott sol og fin temperatur. Dette fine været holdt seg hele uken, det ble bare varmere for hver dag. Den første dagen gikk turen bl a til Gorey hvor vi i klart vær kan se over til Frankrike. Vi kjørte også gjennom noen av de stedene der TV serien Bergerac ble spilt inn. Foruten reiseleder Berit hadde vi med oss en norsk guide, Tove. Hun har bodd på Jersey i 44 år og hadde en utrolig lokalkunnskap som hun villig delte med oss.

 

Neste dag var fridag hvor vi kunne gjøre det vi ville: shoppe, gå turer alt ettersom. Hotellet hadde også et flott badeanlegg som mange benyttet seg av i det fine været.

 

De to neste dagene var avsatt til sightseeing halve dagen. Tirsdag reiste vi til et spesielt sted - til German Underground Hospital. I perioden 1942 - 1945 bygget nazistene er underjordisk hopital som står der den dag i dag fullt utrustet slik det gjorde i 1945. Det ble aldri tatt i bruk siden det ble ferdig i krigens siste fase. Flere av deltakerne gav uttrykk for at dette gjorde sterkt inntrykk.

 

Torsdag var til egen disposisjon. Mange av oss benyttet dagen til å reise ut til borgen St Elisabeth som ligger rett utenfor havnen St Helier For å komme dit måtte vi reise med amfibiebil - en ny opplevelse for mange. Fredag var siste dagen på Jersey. Da tok vi turen over til St Malo i Frankrike. St Malo er en koselig by hvor vi hadde noen timer med bl a vandring på bymuren.

 

Så var det lørdag og en uke med hyggelig samvær og god stemning var over. Det var på tide å ta farvel med Jersey. En stor takk til Berit og Tove (og værgudene) som gjorde turen til en flott opplevelse.

 

Tekst: Eli Ludvigsen